اگر اين خط اتصارى به رشت يا آذربايجان پيدا كند آنگاه مفيد فوايد كلى خواهد بود . قزوين بالجمله شب را كه وارد دروازهء قزوين شدم ، از قرارى كه مشاهده و تحقيق شد دروازه‌هاى شهر قزوين را تماماً تجديد عمارت كرده‌اند و خوب ساخته‌اند . از آن جمله ، همين دروازه بود كه از طرف طهران آمده داخل شديم ، سه دهنه دارد و در برابر آن خيابان طويل و سيعى است كه هزار و هفتاد ذرع طول آن است ، ولى در اطراف آن خيابان خانه‌هاى مخروبه بسيار است كه هنوز تجديد نكرده‌اند و بدين جهت بىشكوه است . مهمانخانهء عظيمى در سمت يمين خيابان ساخته‌اند كه بناى آن بسيار عالى است ، درب طويله و كالسكه‌خانه از طرف يمين خيابان است و درب ديگرش از پهلوى خيابان عالىقاپى است . بالاخانه‌ها و اطاق‌هاى تحتانى و فوقانى عمارت مهمانخانه محاذى همن خيابان عالىقاپى است و در جنب مسجد واقع گشته است . و ديوارهاى برابر عمارت كه محاذى خيابان است از سه شمت شباك چوبين دارد كه خيابان و اشجارش از عمارت نمودار است . شب‌ها كه چراغ‌هاى مهمانخانه را روشن مىنمايند خيلى باشكوه و باصفا است . بالاخانه‌هاى اين مهمانخانه بسيار وسيع و عالى است و جنوباً و شمالًا به مهتابى باز مىشود . مهتابى شمالى عرضاً و طولًا وسيع‌تر از مهتابى جنوبى است و در سمت شرقى و غربى مهتابى نيز دو اطاق بنا كرده‌اند كه بسيار مزين است . و در تمام بيوتات تحتانى و فوقانى اسباب پذيرايى و لوازم راحت آماده و جمع است ، مشتمل بر ميز و صندلى و لاله و شمع . پله‌هايى كه از آنها به بالاخانه‌ها روند از تخته ساخته شده . فرش زيبايى از ديباى فرنگى با مبل‌هاى ظريف در رديف يكديگر بر آن گسترده‌اند . بالجمله وضع بناى اين مهمانخانه بسيار باشكوه است ؛ حتى در فرنگستان نيز با همهء اسباب تزئين كمتر مهمانخانه به اين طرز و آيين ساخته شده است . در اول ورود به شهر قزوين مهمانخانه را گردش كرده ، بعد به عمارت ديوانى آنجا كه از عهد صفويه به دولتخانه موسوم و معروف است رفتم . چون ماه رمضان بود مخصوصاً شب وارد شدم كه به حاكم و محكوم زحمت استقبال ندهم . اجزا و اتباع را در مهماندارى جناب حاجى ملاباقر واعظ در سراى مهمانخانه قرار دادم و خود با فرزندى